(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.236. అధ్యాయః 236
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి వైరాగ్యాదిపూర్యకభగవజ్జ్ఞానస్య శ్రేయః సాధనత్వపరాసితజైగీషవ్యసంవాదానువాదః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-235-0x(6212)(74880)
కింశీలః కింసమాచారః కింవిద్యః కింపరాక్రమః।
ప్రాప్నోతి బ్రహ్మణః స్థానం యత్పరం ప్రకృతేర్ధ్రువం॥ 12-236-1(74881)
భీష్మ ఉవాచ। 12-236-2x(6213)
మోక్షధర్మేషు నియతో లధ్వాహారో జితేంద్రియః।
ప్రాప్నోతి బ్రహ్మణః స్థానం తత్పరం ప్రకృతేర్ధ్రువం॥ 12-236-2(74882)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
జైగీషవ్యస్య సంవాదమసితస్య చ భారత॥ 12-236-3(74883)
`మహాదేవాంతరే వృత్తం దేవ్యాశ్చైవాంతరే తథా।
యథావచ్ఛృణు రాజేంద్ర జ్ఞానదం పాపనాశనం॥' 12-236-4(74884)
జైగీషవ్యం నహాప్రజ్ఞం ధర్నాణామాగతాగమం।
అక్రుధ్యంతమహృష్యంతమసితో దేవలోఽబ్రవీత్॥ 12-236-5(74885)
న ప్రీమసే బంద్యమానో నింద్యమానో న కుప్యసే।
కా తే ప్రజ్ఞా కుతశ్చైషా కిం తే తస్యాః పరాయణం॥ 12-236-6(74886)
భీష్మ ఉవాచ। 12-236-7x(6214)
ఇతి తేనానుయుక్తః స తమృపాచ మహాతపాః।
మహద్వాక్యప్రసందిగ్ధం పుష్కలార్థపదం శుచి॥ 12-236-7(74887)
జైగీషవ్య ఉవాచ। 12-236-8x(6215)
యా యతియౌ పరా నిష్ఠా యా శాంతిః పుణ్యకర్మణాం।
తాం తేఽహం సం ప్రవక్ష్యామి యాం మాం పృచ్ఛసి వై ద్విజ॥ 12-236-8(74888)
నిన్వత్సు వా సప్తా నిత్యం ప్రశంసత్సు చ దేవల।
నిహవంతి చ యే తేషాం సమయం సుకృతం చ యత్॥ 12-236-9(74889)
ఉక్తాశ్చ న వివక్ష్యంతి వక్తారమహితే హితం।
ప్రతిహంతుం న చేచ్ఛంతి హంతారం వై మనీషిణః॥ 12-236-10(74890)
నాప్రాప్తమనుశోచంతి ప్రాప్తకాలాని కుర్వతే।
న చాతీతాని శోచంతి న చైతాన్ప్రతిజానతే॥ 12-236-11(74891)
సంప్రాప్తానాం చ పూజ్యానాం కామాదర్థేషు దేవల।
యథోపపత్తిం కుర్వంతి శక్తిమంతో ధృతవ్రతాః॥ 12-236-12(74892)
పక్వవిద్యా మహాప్రాజ్ఞా జితక్రోధా జితేంద్రియాః।
మనసా కర్మణా వాచా నాపరాధ్యంతి కస్యచిత్॥ 12-236-13(74893)
అనీర్షవో న చోన్యోన్యం విహింసంతి కదాచన।
న చ జాతూపతప్యంతే ధీరాః పరసమృద్ధిభిః॥ 12-236-14(74894)
నిందాప్రశంసే చాత్యర్థం న వదంతి పరస్య చ।
న చ నిందాప్రశంసాభ్యాం విక్రియంతే కదాచన॥ 12-236-15(74895)
సర్వతశ్చ ప్రశాంతా యే సర్వభూతహితే రతాః।
న కుధ్యంతి స హృష్యంతి నాపరాధ్యంతి కస్యచిత్॥ 12-236-16(74896)
విముచ్య హృదయగ్రంథిం చంకంయంతే యథాసుఖం।
న చైషాం బాంధవాః సంతి యే చాన్యేషాం చ బాంధవాః॥ 12-236-17(74897)
అమిత్రాశ్చ న సంత్యేషాం యే చామిత్రా న కస్యచిత్।
య ఏవం కుర్వతే మర్త్యాః సుఖం జీవంతి సర్వదా॥ 12-236-18(74898)
యే ధర్మం చానురుధ్యంతే ధర్మజ్ఞా ద్విజసత్తమాః।
యే హ్యతో విచ్యుతా మార్గాత్తే హృష్యంత్యుద్విజంతి చ॥ 12-236-19(74899)
ఆస్థితస్తమహం మార్గమసూయిష్యామి కం కథం।
నింద్యమానః ప్రశస్తో వా హృష్యేయం కేన హేతునా॥ 12-236-20(74900)
యద్యదిచ్ఛంతి తత్తస్మాదధిగచ్ఛంతి మానవాః।
న మే నిందాప్రశంసాభ్యాం హ్రాసవృద్ధీ భవిష్యతః॥ 12-236-21(74901)
అమృతస్యేవ సంతృప్యేదవమానస్య తత్త్వవిత్।
విషస్యేవోద్విజేన్నిత్యం సంమానస్య విచక్షణః॥ 12-236-22(74902)
అవజ్ఞాతః సుఖం శేతే ఇహ చాముత్ర చోభయోః।
విముక్తః సర్వపాపేభ్యో యోఽవమంతా స బుధ్యతే॥ 12-236-23(74903)
పరాం గతిం చ యే కేచిత్ప్రార్థయంతి మనీషిణః।
ఏతద్వ్రతం సమాశ్రిత్య సుఖమేధంతి తే జనాః॥ 12-236-24(74904)
సర్వతశ్చ సమాహృత్య క్రతూన్సర్వాంజితేంద్రియః।
ప్రాప్నోతి బ్రహ్మణః స్థానం యత్పరం ప్రకృతేర్ధ్రువం॥ 12-236-25(74905)
నాస్య దేవా న గంధర్వా న పిశాచా న రాక్షసాః।
పదమన్వవరోహంతి ప్రాప్తస్య పరమాం గతిం॥ 12-236-26(74906)
`ఏతచ్ఛ్రుత్వా మునేస్తస్య వచనం దేవలస్తథా।
తదధీనో భవచ్ఛిష్యః సర్వద్వంద్వవినిష్ఠితః॥ 12-236-27(74907)
అథాన్యత్తు పురావృతం జైగీషవ్యస్య ధీమతః।
శృణు రాజన్నవహితః సర్వజ్ఞానసమన్వితః॥ 12-236-28(74908)
యమాహుః సర్వలోకేశం సర్వలోకనమస్కృతం।
అష్టమూర్తి జగన్మూర్తిమిష్టసంధివిభూషితం॥
యం ప్రాప్తా న విషీదంతి న శోచంత్యుద్విజంతి చ॥ 12-236-29(74909)
యస్య స్వాభావికీ శక్తిరిదం విశ్వం చరాచరం।
యాతి సజ్జతి సర్వాత్మా స దేవః పరమేశ్వరః॥ 12-236-30(74910)
మేరోరుత్తరపూర్వే తు సర్వరత్నవిభూషితే।
అచింత్యే విమలే స్థానే సర్వర్తుకుసుమాన్వితే॥ 12-236-31(74911)
వృక్షైశ్చ శోభితే నిత్యం దివ్యవాయుసమీరితే।
నానాభూతగణైర్యుక్తః సర్వదేవనమస్కృతః॥ 12-236-32(74912)
తత్ర విద్యాధరగణా గంధర్వాప్సరసాం గణాః।
లోకపాలాః సముద్రాశ్చ నద్యః శైలాః సరాంసి చ॥ 12-236-33(74913)
ఋషయో వాలఖిల్యాశ్చ యజ్ఞాః స్తోభాహ్వయాస్తథా।
ఉపాసాంచక్రిరే దేవం ప్రజానాం పతయస్తథా॥ 12-236-34(74914)
తత్ర రుద్రో మహాదేవో దేవ్యా చైవ సహోమయా।
ఆస్తే వృషధ్వజః శ్రీమాన్సోమసూర్యాగ్నిలోచనః॥ 12-236-35(74915)
తత్రైవం దేవమాలోక్య దేవీ ధాత్రీ విభావరీ।
ఉమా దేవీ పరేశానమపృచ్ఛద్వినయాన్వితా॥ 12-236-36(74916)
అర్థః కోఽథార్థశక్తిః కా భగవన్బ్రూహి మేఽర్థితః।
తయైవం పరిపృష్టోఽసౌ ప్రాహ దేవో మహేశ్వరః॥ 12-236-37(74917)
అర్థోఽహమర్థశక్తిస్త్వం భోక్తాఽహం భోజ్యమేవ చ।
రూపం విద్ధి మహాభాగే ప్రకృతిస్త్వం పరో హ్యహం॥ 12-236-38(74918)
అహం విష్ణురహం బ్రహ్మా హ్యహం యజ్ఞస్తథైవ చ।
ఆవయోర్న చ భేదోఽస్తి పరమార్థస్తతోఽబలే।
తథాపి విద్మస్తే భేదం కిం మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి॥ 12-236-39(74919)
ఏవముక్తా తతః ప్రాహ హ్యధికం హ్యేతయోర్వద।
శ్రేష్ఠం వేద మహాదేవ నమ ఇత్యేవ భామినీ॥ 12-236-40(74920)
తదంతరే స్థితో విద్వాన్వసురూపో మహామునిః।
జైగీషవ్యః స్మయన్ప్రాహ హ్యర్థ ఇత్యేవ నాదయన్॥ 12-236-41(74921)
శ్రేష్ఠోన్యోఽస్మాన్మహీపిండా తల్లీనా శక్తిరాపరా।
ముద్రికాదివిశేషేణ విస్తృతా సంభృతేతి చ॥ 12-236-42(74922)
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం దేవీ కోసావిత్యబ్రవీద్రుషా।
వాక్యమస్యాద్య సంభంక్త్వా ప్రోక్తవానితి శంకరం॥ 12-236-43(74923)
తచ్ఛ్రుత్వా నిర్గతో ధీమానాశ్రమం స్వం మహామునిః।
స్థానాత్స్వర్గగణే విద్వాన్యోగైశ్వర్యసమన్వితః॥ 12-236-44(74924)
తతః ప్రహస్య భగవాన్సర్వపాపహరో హరః।
ప్రాహ దేవీం ప్రశాంతాత్మా జైగీషవ్యో మహామునిః॥ 12-236-45(74925)
భక్తో మమ సఖా చైవ శిష్యశ్చాత్ర మహామునిః।
జైగీషవ్య ఇతి ఖ్యాతః ప్రోక్త్వాసా నిర్గతః శుభే॥ 12-236-46(74926)
తచ్ఛ్రుత్వా సాఽథ సంక్రుద్ధా న న్యాయ్యం తేన వై కృతం।
వికృతాఽహం త్వయా దేవ మునినా చ తథాకృతా॥ 12-236-47(74927)
అత*జ్ఞాదయదేవేశ మధ్యే ప్రాప్తం న తచ్ఛ్రుతం।
తచ్ఛ్రుత్వా భగవానాహ మహాదేవః పినాకధృత్॥ 12-236-48(74928)
నిరపేక్షో మునిర్యోగీ మాముపాశ్రిత్య సంస్థితః।
నిర్ద్వంద్వః సతతం ధీమాన్సమరూపస్వభావధృత్॥ 12-236-49(74929)
తస్మాత్క్షమస్వ తం దేవి రక్షితవ్యస్త్వయా చ సః॥ 12-236-50(74930)
ఇత్యుక్తా ప్రాహ సా దేవీ మునేస్తస్య మహాత్మనః।
నిరాశత్వమహం ద్రష్టుమిచ్ఛాంయంతకనాశన॥ 12-236-51(74931)
తథేతి చోక్త్వా తాం దేవో వృషమారుహ్య సత్వరం।
దేవగంధర్వసంఘైశ్చ స్తూయమానో జగత్పతిః॥ 12-236-52(74932)
అజరామరశుద్ధాత్మా యత్రాస్తే స మహామునిః।
ఇతస్తతః సమాహృత్య వీరసంఘైర్మహాయశాః॥ 12-236-53(74933)
దేహప్రావరణార్థం వై సంసరన్స తదా మునిః।
ప్రత్యుద్గంయ మహాదేవం యథార్హం ప్రతిపూజ్య చ।
పునః స పూర్వవత్కథాం సూచ్యా సూత్రేణ సూచయత్॥ 12-236-54(74934)
తమాహ భగవాఞ్శంభుః కిం ప్రదాస్యామి తే మునే।
వృణీష్వ మత్తః సర్వం త్వం జైగీషవ్య యదీచ్ఛసి॥ 12-236-55(74935)
నావలోకయమానస్తు దేవదేవం మహామునిః।
అనవాప్తం న పశ్యామి త్వత్తో గోవృషభధ్వజ।
కృతార్థః పరిపూర్ణోఽహం యత్తే కార్యం తు గంయతాం॥ 12-236-56(74936)
ప్రహసంస్తు పునః శర్వో వృణీష్వేతి తమబ్రవీత్।
అవశ్యం హి వరో ప్రత్తః శ్రావ్యం వరమనుత్తమం॥ 12-236-57(74937)
జైగీషవ్యస్తమాహేదం శ్రోతవ్యం చ త్వయా మమ।
సూచీమను మహాదేవ సూత్రం సమనుగచ్ఛతః॥ 12-236-58(74938)
తతః ప్రహస్య భగవాన్గౌరీమాలోక్య శంకరః।
స్వస్థానం ప్రయయౌ హృష్టః సర్వదేవనమస్కృతః॥ 12-236-59(74939)
ఏతత్తే కథితం రాజన్యస్మాత్త్వం పరిపృచ్ఛసి।
నిర్ద్వంద్వా యోగినో నిత్యాః సర్వశస్తే స్వయంభువః॥' ॥ 12-236-60(74940)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి షట్త్రింశదధికద్విశంతతమోఽధ్యాయః॥ 236॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-236-8 యా శక్తిః పుణ్వకమేణాం ఇతి ట. పాఠః॥ 12-236-12 సంప్రదానం చ పూజ్యానాం ఇతి ట. థ. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.